Wykład i koncert Jakuba Stefka w Białymstoku

News

„Zapomniane nuty, ocalone głosy: muzyka synagogalna Białegostoku i jej twórcy” - wykład

26.06.2025r., godz. 18.00

Centrum im. Ludwika Zamenhofa

ul. Warszawska 19, Białystok

„Dźwięki pamięci: Muzyka synagogalna Białegostoku” - koncert

27.06.2025 r., godz. 18.00

Klub Fama

ul. Legionowa 5, Białystok

Zrealizowano w ramach stypendium twórczego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Nasz wykładowca dr Jakub Stefek, adiunkt w Zakładzie Teorii i Dydaktyki Muzycznej Akademii Sztuki w Szczecinie, wystąpi z wykładem i koncertem w ramach autorskiego projektu badawczo - artystycznego realizowanego dzięki stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP na rok 2025.

Projekt ten koncentruje się na rekonstrukcji i wykonaniu muzyki synagog reformowanych w Polsce – w szczególności tej, która związana była z ich wyjątkową, XIX-wieczną tradycją chóralno - organową. Celem stypendium jest ocalenie od zapomnienia dorobku żydowskich kompozytorów i kantorów, których twórczość – mimo swojej wartości – przez dekady pozostawała w archiwach.

W ramach stypendium, dr Jakub Stefek prowadzi badania nad niepublikowanymi rękopisami muzyki synagogalnej i przygotowuje ich pierwsze współczesne wykonania.

Szczególne miejsce w projekcie zajmuje koncert „Dźwięki pamięci: Muzyka synagogalna Białegostoku”, który odbędzie się 27 czerwca 2025 w Białymstoku – mieście o niezwykle bogatej tradycji żydowskiej, niegdyś skupionej wokół monumentalnej Wielkiej Synagogi.

W przeddzień koncertu dr Jakub Stefek wygłosi wykład pt. „Zapomniane nuty, ocalone głosy: muzyka synagogalna Białegostoku i jej twórcy”, przybliżający słuchaczom sylwetki kompozytorów i praktykę muzyczną synagog reformowanych w Polsce. Organizatorem obu wydarzeń jest Centrum im. Ludwika Zamenhofa w Białymstoku.

Jednym z najciekawszych odkryć tegorocznych badań związanych z Białymstokiem jest melodia Mosze „Bass” Rabinowicza, kantora tamtejszej Wielkiej Synagogi w latach 1880–1908. Kompozycja ta, zanotowana ołówkiem w jednym z zachowanych zbiorów nutowych, przeczekała kilkadziesiąt lat, by – opracowana i zrekonstruowana przez Jakuba Stefka – po raz pierwszy od ponad wieku zabrzmieć ponownie w Białymstoku. Utwór jest zbudowany odcinkowo – tradycyjne kantoralne frazy przeplatają się z fragmentami opartymi na chasydzkich melodiach, tworząc niezwykle ekspresyjny i oryginalny charakter tej modlitwy muzycznej.

W programie koncertu znajdą się także utwory innych twórców związanych z regionem: Abrahama Moszego Bernsteina (kantora i dyrygenta chóru w Synagodze Chóralnej w Białymstoku) oraz Salomona Weintrauba z Tykocina – ojca tzw. wołyńskiego stylu śpiewu synagogalnego.

Wystąpią:
Zespół Yael – Anna Woźnicka (sopran), Anita Szwacińska (mezzosopran), Bartosz Szwaciński (tenor), Piotr Łapiński (bas)
Anna Katarzyna Silverman – kantor (Abraham Geiger Kolleg, Poczdam)
Jakub Stefek – organy.

Koncert i wykład stanowią ważny punkt programu działań artystyczno - badawczych Akademii Sztuki w Szczecinie, promując działania łączące rekonstrukcję historyczną z praktyką koncertową. Projekt Jakuba Stefka jest również częścią szerszych działań Fundacji SPOT.ON ART i programów dokumentujących dziedzictwo kulturowe Europy Środkowej.